Gevaar zwaar vuurwerk wetenschappelijk bewezen

Delen:

Nederland – Naar aanleiding van de laatste jaarwisseling nam korpschef Erik Akerboom het initiatief tot de conferentie Vijf voor twaalf. Op maandag 19 juni worden daar de uitkomsten gepresenteerd van onderzoeken door TNO en de Politieacademie.

De explosieve kracht van illegaal vuurwerk is sterk toegenomen. De politie pleit voor een verbod op knalvuurwerk en vuurpijlen. Wie ermee gooit, maakt zich schuldig aan poging tot doodslag.

Vooral door het gooien van zwaar vuurwerk hebben politiemensen en andere hulpverleners de sfeer tijdens de laatste jaarwisseling als grimmig ervaren. Ook al nam het aantal incidenten van agressie en geweld tegen politiemensen licht af ten opzichte van voorgaande jaren. Korpschef Erik Akerboom riep daarom op tot een maatschappelijk debat en liet versneld kijken naar de mogelijkheden van de bodycam, de uitschuifbare wapenstok en het stroomstootwapen.

Hij benadrukt dat hij dit niet uitsluitend doet met het oog op gevaar voor zijn collega’s en andere hulpverleners, maar ook voor de veiligheid en gezondheid van andere mensen en zeker ook dieren: ‘Vuurwerk is weinig verbindend in de samenleving’.

Verder stelde de politie een projectmatige verbeteraanpak op en betrok daarbij bruikbare suggesties die naar voren kwamen uit enquêtes van de politievakorganisaties.

Vijf voor twaalf
Om het debat te stimuleren, organiseert het korps maandag 19 juni in het Haagse World Forum de conferentie Vijf voor twaalf, veilig werken tijdens de jaarwisseling. Burgemeester Aboutaleb van Rotterdam opende deze bijzondere bijeenkomst. Tot de sprekers behoort verder minister Blok van Veiligheid en Justitie.

Alle instanties en organisaties die met deze problematiek van doen hebben, nemen deel, waaronder de Vereniging van Nederlandse Gemeenten, het Openbaar Ministerie, Brandweer Nederland en Ambulancezorg Nederland. Tijdens de conferentie worden de uitkomsten gepubliceerd van onderzoeken door TNO en de Politieacademie, waartoe het korps de opdracht verstrekte.

Verbod
Korpschef Erik Akerboom ervaart de onderzoeken als een bevestiging: ‘Ons beeld over de vernietigende kracht van bepaald vuurwerk klopt. Daar kunnen we onze mensen en dieren eenvoudigweg niet meer tegen beschermen, evenmin als andere hulpverleners en burgers. Het is echt vijf voor twaalf. Daarom pleiten we voor een verbod op knalvuurwerk en vuurpijlen.

Vuurwerk naar anderen en hulpverleners gooien, beschouwen wij als een ernstig vergrijp.

Het Openbaar Ministerie kwalificeert dit gedrag al vaak als poging tot doodslag en wij gaan met hen in gesprek om te bezien of zij dit structureel kunnen doen. We willen als overheid een duidelijke grens stellen. Tot hier en niet verder.’

Bestuurlijke maatregelen
De bestuurlijke maatregelen tijdens de jaarwisseling blijken effectief te zijn, constateert Akerboom: ‘Denk aan het instellen van vuurwerkvrije zones en het verder beperken van de afsteektijden.

De meldplicht voor notoire raddraaiers is net als gebieds- en samenscholingsverboden een probaat middel. Verder bekijken we of onze aanpak van hennepteelt ook effect sorteert bij de bestrijding van illegaal vuurwerk.

De logistiek die criminelen in beide sectoren hanteren, vertoont namelijk sterke overeenkomsten.’

Twee vragen centraal
De explosieve kracht van illegaal vuurwerk nam toe. TNO verrichtte hier in 1998 voor het laatst wetenschappelijk onderzoek naar.

In april bestudeerde de TNO-afdeling Energetische Materialen dit soort producten in opdracht van de politie opnieuw. Er stonden twee vragen centraal.

Welk effect hebben zeven door de politie geselecteerde vuurwerktypes op lichaam (gehoor- en longschade), uniform, beschermingsmiddelen en dienstvoertuigen?

Gaat de vaak gemaakte vergelijking met een handgranaat op? De uitkomsten bevestigen het beeld dat de explosieve kracht sterk is toegenomen en verrasten zowel onderzoekers als professionals. Daar komt bij als probleem bij dat dit soort vuurwerk via internet gemakkelijk verkrijgbaar is.

Onvoldoende bescherming
Elk type vuurwerk veroorzaakte een enorme vuurbal. Bij de geteste artikelen leidde een ontploffing op een afstand van twee meter al tot de kans op gehoorschade. Voor longschade is dat een halve meter, vooral bij de Cobra 8 en de 3 inch shell. Deze soorten veroorzaken ook aanzienlijk meer schade aan politiekleding. Bij direct contact is deze zelfs enorm. Zo wordt het veiligheidsvest volledig naar binnen gedrukt.

Aanraking met een Thunderking levert meteen een gat in de schoen op. Tegen de impact van dat merk is ook de helm van de mobiele eenheid niet bestand.

De ME-schilden bieden in het algemeen onvoldoende bescherming tegen de geteste producten. De speciale politiekleding met opvulstukken is niet bestand tegen direct contact met de Cobra 8.

Glassplinters
Datzelfde geldt voor het dienstvoertuig: de Cobra 8 veroorzaakt gaten in de voorruit. In de cabine en het hoofd van de testpop zijn tijdens de proeven glassplinters aangetroffen. De zijruiten bieden evenmin voldoende bescherming.

Het aanbrengen van speciale beschermingsfolie pakt wel positief uit. Als een Cobra 8 of 6 het autodak raakt, leidt dat eveneens tot gaten. Van alle geteste artikelen blijkt de Cobra 8 het gevaarlijkste vuurwerk dat op de illegale markt te verkrijgen is, gevolgd door een 3 inch shell.

Onvrede
De Politieacademie voerde een studie uit naar de veiligheid tijdens jaarwisselingen over een meerjarige periode. Deze verkenning leverde een dubbel beeld op. Enerzijds beleidsmatige vooruitgang door de multidisciplinaire benadering met een hoofdrol voor gemeenten en politie. Gemeentelijke toezichthouders, buitengewoon opsporingsambtenaren en jongerenwerkers dragen hier steeds vanzelfsprekender aan bij.

Anderzijds constateren de onderzoekers onvrede onder politiemedewerkers die zich kwetsbaar voelen vanwege gevaarlijk vuurwerk.

Kleine pakkans
De studie stelt vast dat de handel in illegaal vuurwerk sinds 2007 is gegroeid en steeds meer in handen komt van georganiseerde drugscriminelen, in het bijzonder de hennepteelt. De pakkans is klein, omdat de basisteams en districten vrijwel volledig zijn gericht op delicten waarvan aangifte wordt gedaan.

De onderzoekers wijzen erop dat een effectief verbod op zwaar vuurwerk maatschappelijk draagvlak vereist.

Het invoeren van vuurwerkvrije zones levert volgens de studie nog onvoldoende rendement op. Burgers zijn wel enthousiast over het beperken van de afsteektijden.

Versterking opsporing
De onderzoekers van de Politieacademie pleiten voor versterking van de opsporing om de pakkans voor criminele vuurwerkhandelaren te vergroten.

Elk basisteam dient te beschikken over minimaal tien politiemensen die zich volledig richten op georganiseerde of aangifteloze misdaad. Daarnaast is het raadzaam om agenten en leden van mobiele eenheden specifiek te laten trainen op de omstandigheden tijdens de jaarwisseling.

Om het aanbod en gebruik van illegaal vuurwerk terug te dringen, is naast voldoende capaciteit voor handhaving en opsporing harmonisatie van de Europese vuurwerkhandel vereist. Tot slot adviseren de onderzoekers om het publiek via voorlichting beter bewust te maken van de risico’s.

 

Belangrijke stap in goede richting

Korpschef Akerboom noemt de conferentie Vijf voor twaalf als een belangrijke stap in de goede richting: ‘Steeds meer burgers maken zich ernstig zorgen over zwaar vuurwerk.

Het is goed om te merken dat alle betrokken instanties eensgezind vinden dat we nu actie moeten ondernemen. Wij zijn als werkgever verantwoordelijk voor onze mensen. Dat willen en moeten we wel waar kunnen maken.

De tijd van wegkijken is wat ons betreft dan ook voorbij. Wij willen niemands feestvreugde verknallen.

Integendeel, oud en nieuw moet weer een onbekommerd feest voor iedereen worden. De hulpverleners inbegrepen. Met veilig siervuurwerk, want daar is niks mis mee.

Maar voor knalvuurwerk en vuurpijlen is in mijn optiek geen plaats meer. Al helemaal niet als ze op onze mensen worden afgeschoten.’

Bron: Politie.nl